Het allereerste begin

1


De Woerdense bodem bestaat grotendeels uit kleiruggen en veengronden, die als gevolg van geologische veranderingen in de afgelopen tienduizenden jaren werden gevormd. Zo’n miljoen jaar geleden was het klimaat veel kouder dan tegenwoordig; in die zgn. ijstijden was een groot deel van Nederland met ijs bedekt.

Zo’n 11.000 jaar geleden werd het geleidelijk steeds warmer. Het ijs smolt en wat er in onze streek overbleef was heel veel zand, een beetje klei en een beetje grind. Het water van de zee, waarvan het peil door het smelten van het ijs gestegen was, stuwde zand omhoog (de duinen). Een enkele rivier brak nog door die duinen heen.

Uit de Alpen kwam duizenden jaren geleden al rivierwater langs de noordzijde naar de Noordduitse laagvlaktes. Als gevolg van de voorlaatste ijstijd, kon het water echter niet meer verder naar het noorden en boog af naar het westen. Zo ontstond de loop van de Rijn door ons land. De river nam onderweg kleine deeltjes  mee. Naarmate de rivier in onze streek ondieper en dus breder werd, zakten de deeltjes naar de bodem meestal langs de oevers van de rivier. De lichtste deeltjes (de klei) zette zich het meest af langs de rivieroevers in ons land. De Rijn was toen nog een wilde meanderende (uitwaaierende) stroom en vormde zo de later zeer vruchtbaar blijkende wallen (oeverwallen). De klei bleef in de buurt van de rivier liggen, tot hooguit 500 meter van de stroom. Achter die ruggen ontstond veen: zoetwater leidde tot plantengroei (riet, zegge), waardoor de vochtige bodem weldra geheel begroeid werd en er een drassig moeras bestond, niet geschikt voor bewoning en slecht toegankelijk.

De oudste Woerdenaars hebben zich, hoog en droog, op deze oude kleiruggen en oeverwallen gevestigd. Voordien was er al sprake van leven; dieren als bevers, herten, vogels en vissen bevolkten het gebied, maar ook verdwenen soorten als de mammoet en olifant. Er zijn zelfs aanwijzingen, dat er al heel vroeg mensen woonden: bij de zandwinning in Cattenbroek, aan de zuidoostkant van de stad Woerden, werden verschillende vuurstenen mesjes en gebruiksvoorwerpen gevonden, die gedateerd werden op 375.000 tot 600.000 jaar oud. Dan zouden de eerste Woerdenaars “homi Heidelbergensis” geweest zijn, de voorouders van de Neanderthaler.

Reageren

Velden gemarkeerd met * zijn verplicht om in te vullen.




Uw reactie wordt gepubliceerd zodra deze door de redactie is goedgekeurd.

vorig verhaal

Veenweidelandschap in Het Groene Hart bij Woerden

Trijntje (uit Giessendam)

Meer weten

Meer lezen
Algemeen:
Kooijmans, L.P. et. al (red.)  Nederland in de prehistorie (Amsterdam, 2005)

 

Links

Woerden en omgeving
- Haartsen, Adriaan Het Land van Woerden (Woerden, 2003)
- Pape, Edine Neushoorns in Woerden: een soortdeterminatie op basis van Pleistoceen kiesmateriaal (bachelorscriptie Universiteit Leiden, 2008)
- Raad, Jacques de Veen-land Water-land: honderd eeuwen landschap in de Venen (s.l., 2009)
- Radix, Lideweij J.M. Carnivoren in Woerden: een archeozoölogisch onderzoek (bachelorscriptie Universiteit Leiden, 2007)
- Visser, Sophie Het Reeuwijkse land: de landschapsgeschiedenis van een ‘merkwaardig’ gebied (Zutphen, 2007), pp. 11-23

Canons
Landelijk:
Hunebedden
Regionaal:
Vroege bewoners

Website
www.archeos.nl